Doctoraatsbursaal in de historische Nederlandse letterkunde

Het Departement Letterkunde en het Ruusbroecgenootschap van de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte zoeken een voltijds (100%) doctoraatsbursaal in de historische Nederlandse letterkunde.

Functie

• Je werkt actief aan de voorbereiding en verdediging van een doctoraal proefschrift in het domein van de historische Nederlandse letterkunde.

Dit project bestudeert ketterse bewegingen in Brussel en de omliggende regio in de vroege vijftiende eeuw, met bijzondere aandacht voor stromingen die doorgaans worden geassocieerd met de zogenoemde Vrije Geest. In plaats van dergelijke bewegingen te beschouwen als duidelijk afgebakende sekten, benadert het project hen als vloeiende constellaties van ideeën en praktijken die zich ontwikkelden binnen een levendige stedelijke religieuze cultuur. Het plaatst deze ontwikkelingen naast invloedrijke tradities van de volkstalige mystiek die verbonden zijn met figuren zoals Marguerite Porete, de aan Hadewijch toegeschreven geschriften (met inbegrip van het corpus dat bekendstaat als Pseudo-Hadewijch), Jan van Ruusbroec, en de (pseudo-)Eckhart-geschriften die in die periode in de Lage Landen circuleerden. Een centraal doel is om te reconstrueren hoe vermoedens van Vrije Geest-achtige overtuigingen werden gearticuleerd en onderzocht. Het project analyseert de wisselwerking tussen kerkelijke autoriteiten, stedelijke bestuurders, het hertogelijk hof en religieuze gemeenschappen bij het identificeren en vervolgen van vermeende deviantie. De onderzoeksvragen van dit project worden geoperationaliseerd via de analyse van een diverse reeks bronnen. Het project onderzoekt gerechtelijke en administratieve archieven met betrekking tot bisschoppelijke visitaties, inquisitoriale procedures en informele mechanismen van aangifte, evenals overgeleverde "bekentenissen" van (voormalige) aanhangers van zogenaamd ketterse ideeën, met bijzondere aandacht voor de wijze waarop categorieën van dwaling in de praktijk werden gedefinieerd. Deze bronnen worden aangevuld met normatieve en polemische teksten, waaronder preken en theologische traktaten die bezorgdheden over spirituele overmaat of misinterpretatie verwoorden. Reflecties van eigentijdse houdingen en herinnering worden bestudeerd aan de hand van teksten zoals de Brabantsche Yeesten en werken van Henricus Pomerius en Jan van Brederode. Volkstalige mystieke geschriften bieden op hun beurt cruciale inzichten in de taal en concepten die verdacht konden worden. Door deze bronnen te integreren, biedt het project een genuanceerd beeld van hoe met de Vrije Geest geassocieerde ideeën circuleerden, werden waargenomen en werden betwist in en rond Brussel in de vroege vijftiende eeuw.

• Je stelt een onderzoeksplan en bijhorende onderzoeksmethoden op in samenspraak met je promotoren en onderneemt de nodige administratieve stappen voor een vlot doctoraatsproces.
• Je voert het onderzoek efficiënt en naar gepaste standaard uit, eventueel in het buitenland, en dingt mee naar financiering voor algemene of specifieke kosten.
• Je rapporteert de voortgang aan je promotoren en commissies en presenteert je onderzoek op wetenschappelijke congressen.
• Je verdedigt je proefschrift openbaar en streeft naar publicatie in de wetenschappelijke pers.
• Je levert een ondersteunende, wetenschappelijke bijdrage aan bestaande onderzoeksprojecten of onderzoekslijnen, buiten het eigen doctoraatsonderzoek.
• Je doet mee aan de competitie voor interne of externe predoctorale financiering.

Profiel

• Je behaalde een masterdiploma in de Nederlandse Taal- en Letterkunde, Geschiedenis of Theologie met een focus op de middeleeuwen of je behaalt het diploma uiterlijk op het moment van aanstelling.
• Je kan uitstekende studieresultaten voorleggen.
• Je hebt tijdens je studie intensief gewerkt met Middelnederlandse teksten.
• Je hebt een goede kennis van het Nederlands en het Engels, zowel mondeling als schriftelijk.
• Je onderzoekskwaliteiten sluiten aan bij het facultaire en universitaire onderzoeksbeleid.
• Je gaat kwaliteitsgericht, integer, creatief en samenwerkingsgericht te werk.